पेनिसिलिन (Penicillins in Marathi): ही काय करतात, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ বাংলা ગુજરાતી മലയാളം
पेनिसिलिन हा अँटिबायोटिक औषधांचा एक गट आहे जो बॅक्टेरियांना त्यांची पेशीभित्तिका (सेल वॉल) बनवण्यापासून रोखून त्यांना मारतो. घसा, कान, सायनस, छाती, लघवीचा मार्ग, त्वचा आणि दात यांच्या काही संसर्गांसारख्या बॅक्टेरियामुळे होणाऱ्या संसर्गांवर उपचारासाठी ती वापरली जातात, आणि सर्दी, फ्लू किंवा इतर विषाणूजन्य संसर्गांवर ती काम करत नाहीत. फिनॉक्सिमिथाइलपेनिसिलिन, अमॉक्सिसिलिन, ॲम्पिसिलिन, क्लॉक्सासिलिन आणि बेंझाथीन पेनिसिलिन ही उदाहरणे आहेत. भारतात ही डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारी औषधे आहेत.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
पेनिसिलिन कसे काम करतात?
बॅक्टेरिया ज्या पेनिसिलिन-बाइंडिंग प्रोटीनच्या मदतीने आपली पेशीभित्तिका बनवतात, त्यांना पेनिसिलिन चिकटतात, त्यामुळे भित्तिका कमकुवत होते आणि वाढणारे बॅक्टेरिया फुटून मरतात. काही बॅक्टेरिया बीटा-लॅक्टामेज नावाचे एन्झाइम बनवून पेनिसिलिनचे विघटन करतात आणि त्यांना दाद देत नाहीत. म्हणूनच काही पेनिसिलिन क्लॅव्हुलॅनिक ॲसिडसारख्या बीटा-लॅक्टामेज इनहिबिटरसोबत एकत्र दिली जातात.
या प्रकारचे सक्रिय घटक
हे सक्रिय घटक पेनिसिलिन मध्ये येतात. ते वर्णक्रमाने दिले आहेत.
- अमॉक्सिसिलिन: अमॉक्सिसिलिन हे बॅक्टेरियामुळे होणाऱ्या संसर्गांवर उपचारासाठी वापरले जाणारे एक पेनिसिलिन अँटिबायोटिक आहे.
नेहमीचे प्रश्न
पेनिसिलिन ॲलर्जीबद्दल काय माहीत असायला हवे?
पेनिसिलिन ॲलर्जीमुळे पुरळ, पित्त (अंगावर गांधी), सूज किंवा क्वचित ॲनाफिलॅक्सिस नावाची जीवघेणी प्रतिक्रिया होऊ शकते. तुम्हाला कधी एखाद्या पेनिसिलिनची प्रतिक्रिया झाली असल्यास प्रत्येक डॉक्टर, दंतवैद्य आणि फार्मासिस्टला सांगा, कारण मग अमॉक्सिसिलिनसह सर्व पेनिसिलिन टाळायला हवीत. पेनिसिलिन ॲलर्जी असलेल्या काही लोकांना सेफॅलोस्पोरिनचीही प्रतिक्रिया होते.
पेनिसिलिन डॉक्टरांनी सांगितलेल्या संपूर्ण कालावधीसाठी का घ्यावे?
लवकर बरे वाटू लागले तरी डॉक्टरांनी सांगितलेल्या संपूर्ण कालावधीसाठी अँटिबायोटिक घ्या. मध्येच थांबवल्यास काही बॅक्टेरिया जिवंत राहू शकतात, त्यामुळे संसर्ग परत येऊ शकतो, आणि अँटिबायोटिक रेझिस्टन्सही वाढतो. उरलेल्या गोळ्या नंतरसाठी ठेवू नका किंवा इतरांना देऊ नका.
पेनिसिलिन सर्दी किंवा फ्लूमध्ये मदत करतात का?
नाही. सर्दी, फ्लू आणि बहुतेक खोकला व घसादुखी विषाणूंमुळे होतात, आणि अँटिबायोटिक विषाणूंवर काम करत नाहीत. गरज नसताना अँटिबायोटिक घेतल्यास जुलाबासारखे दुष्परिणाम होऊ शकतात आणि बॅक्टेरिया रेझिस्टंट होण्यास मदत होते. संसर्ग बॅक्टेरियामुळे आहे का, हे डॉक्टर ठरवतात.
स्रोत
- Penicillin. StatPearls, National Center for Biotechnology Information (NCBI), US National Library of Medicine
- Penicillin Allergy. StatPearls, National Center for Biotechnology Information (NCBI), US National Library of Medicine
- Antibiotics. NHS (UK)
- Co-amoxiclav: antibiotic to treat bacterial infections. NHS (UK)
- ATC/DDD Index: J01C Beta-lactam antibacterials, penicillins. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- National Formulary of India. Indian Pharmacopoeia Commission
